การเก็บเงินปลายทางถูกใช้เป็นช่องทางหลอกลวงมากขึ้น ทั้งแบบส่งของที่เราไม่ได้สั่ง และแบบสั่งจริงแต่ได้ของคนละอย่าง จุดสำคัญคือ สิทธิในการตรวจและปฏิเสธเกิดขึ้นตอนที่พนักงานยังอยู่หน้าบ้าน เมื่อจ่ายเงินไปแล้วการตามคืนยากขึ้นมาก
กรณีที่ 1 ได้พัสดุที่ไม่ได้สั่ง
คุณไม่มีหน้าที่ต้องจ่าย ถ้าไม่ได้เป็นคนสั่งของชิ้นนั้น
สิ่งที่ควรทำ
- ปฏิเสธการรับทันที และไม่ต้องจ่ายเงิน แจ้งพนักงานว่าไม่ได้สั่งและขอให้ตีกลับ
- ถ่ายรูปใบปะหน้าพัสดุไว้ ก่อนคืนให้พนักงาน ให้เห็นชื่อผู้ส่ง เบอร์โทร และเลขพัสดุ
- อย่ารับไว้ก่อนแล้วคิดว่าจะคืนทีหลัง เพราะเมื่อจ่ายเงินแล้วเรื่องจะกลายเป็นการเรียกเงินคืนซึ่งยุ่งกว่ามาก
ถ้ามีคนในบ้านรับแทนและจ่ายไปแล้ว ให้เก็บกล่องไว้ทั้งหมดโดยไม่แกะ ถ่ายรูปให้ครบ แล้วติดต่อบริษัทขนส่งทันทีเพื่อแจ้งเรื่องและขอข้อมูลผู้ส่ง
สิทธิที่ใช้ปฏิเสธและเรียกร้องได้ในกรณีแบบนี้ อธิบายไว้ในสิทธิผู้บริโภค 5 ประการ มีอะไรบ้าง
ทำไมถึงมีพัสดุที่ไม่ได้สั่งมาถึง
รูปแบบที่พบบ่อยคือมิจฉาชีพได้ชื่อ ที่อยู่ และเบอร์โทรของคุณมาจากที่ไหนสักแห่ง แล้วส่งของราคาถูกมาเก็บเงินปลายทางในราคาสูง โดยหวังว่าคนในบ้านจะรับและจ่ายโดยไม่ได้ถาม
ข้อมูลของคุณอาจรั่วจากหลายทาง ทั้งการกรอกข้อมูลในเว็บที่ไม่น่าเชื่อถือ หรือจากเหตุข้อมูลรั่วไหลของบริการที่คุณเคยใช้ สิทธิของคุณเรื่องข้อมูลส่วนบุคคลอธิบายไว้ในPDPA เบื้องต้น สิทธิของเจ้าของข้อมูลมีอะไรบ้าง
กรณีที่ 2 สั่งจริง แต่ได้ของไม่ตรง
เช็กก่อนจ่ายถ้าทำได้ บริษัทขนส่งบางแห่งมีบริการให้เปิดดูสินค้าก่อนชำระเงิน ซึ่งผู้ขายต้องเลือกเปิดใช้ตอนส่ง ถ้าร้านไม่เปิดบริการนี้ให้ ถือเป็นสัญญาณที่ควรระวังตั้งแต่ตอนสั่ง
ถ้าเปิดดูไม่ได้ ให้ทำสองอย่างนี้เป็นอย่างน้อย
- ตรวจสภาพกล่องภายนอก ถ้าฉีกขาด เปียก หรือน้ำหนักผิดปกติ ให้ปฏิเสธรับ
- ถ่ายวิดีโอตอนแกะกล่องแบบต่อเนื่อง ตั้งแต่กล่องยังปิดสนิทและเห็นใบปะหน้าชัด ไม่ตัดต่อ
วิดีโอแกะกล่องเป็นหลักฐานที่มีน้ำหนักที่สุดในการร้องเรียนภายหลัง
จ่ายไปแล้ว ทำอะไรได้บ้าง
1. ติดต่อผู้ขายทันที ผ่านช่องทางที่มีบันทึกข้อความ แจ้งปัญหาและระบุสิ่งที่ต้องการ
2. ติดต่อบริษัทขนส่ง แจ้งเลขพัสดุและปัญหาที่พบ ขอข้อมูลผู้ส่งเท่าที่บริษัทให้ได้ และแจ้งว่าเป็นการหลอกลวงเพื่อให้บริษัทตรวจสอบผู้ส่งรายนั้น
3. รวบรวมหลักฐาน ใบปะหน้าพัสดุ วิดีโอแกะกล่อง หลักฐานการชำระเงิน แชทกับร้าน และหน้าประกาศขาย
4. แจ้งความ ถ้าเข้าข่ายฉ้อโกง สามารถแจ้งความออนไลน์ผ่านระบบของตำรวจไซเบอร์ หรือไปที่สถานีตำรวจในพื้นที่
5. ร้องเรียน สคบ. สำหรับเรื่องที่เกี่ยวกับความไม่เป็นธรรมต่อผู้บริโภค
ป้องกันไม่ให้เกิดซ้ำ
- บอกคนในบ้านไว้ล่วงหน้า ว่าอย่ารับพัสดุเก็บเงินปลายทางที่ไม่มีใครยืนยันว่าสั่ง ข้อนี้ป้องกันได้มากที่สุด
- จดรายการที่สั่งไว้ ว่าสั่งอะไร จากร้านไหน คาดว่าจะถึงเมื่อไร
- เลือกชำระผ่านระบบของแพลตฟอร์ม แทนการเก็บเงินปลายทางกับร้านที่ไม่รู้จัก เพราะมีระบบคุ้มครองผู้ซื้อ
- ระวังการเปิดเผยที่อยู่และเบอร์โทร ในโพสต์สาธารณะหรือในเว็บที่ไม่น่าเชื่อถือ
- บางบริษัทขนส่งมีระบบให้ลงทะเบียนปฏิเสธพัสดุเก็บเงินปลายทางที่ไม่ได้สั่ง ให้สอบถามผู้ให้บริการที่ใช้บ่อย
ถ้ามีคนใช้ชื่อและที่อยู่เราส่งของให้คนอื่น
กรณีนี้ต่างออกไป เพราะข้อมูลของคุณถูกนำไปใช้โดยไม่ได้รับอนุญาต ควรเก็บหลักฐานและแจ้งความไว้ เพราะอาจเป็นส่วนหนึ่งของการใช้ตัวตนของคุณไปทำอย่างอื่นด้วย
กรณีที่โอนเงินแล้วไม่ได้ของเลย มีขั้นตอนต่างออกไป อ่านที่ซื้อของออนไลน์แล้วไม่ได้ของ ทำอย่างไรได้บ้าง และถ้าได้ของแต่ไม่ตรงสเปก อ่านได้ของไม่ตรงปก เปลี่ยนหรือคืนได้ไหม
บทความนี้ให้ข้อมูลทั่วไปเพื่อความเข้าใจเบื้องต้น ไม่ใช่คำแนะนำทางกฎหมายสำหรับกรณีเฉพาะ หากความเสียหายสูงควรปรึกษาทนายความหรือหน่วยงานที่เกี่ยวข้อง