โทรมาวันละสิบสาย โทรหาหัวหน้าที่ทำงาน ส่งข้อความขู่ว่าจะไปที่บ้าน — สามอย่างนี้ไม่ใช่การทวงหนี้ตามปกติ แต่เป็นเรื่องที่กฎหมายเขียนห้ามไว้ชัดเจน
คนส่วนใหญ่เรียกกันว่า พรบ ทวงหนี้ ชื่อเต็มคือพระราชบัญญัติการทวงถามหนี้ พ.ศ. 2558 กฎหมายฉบับนี้คุมทั้งเจ้าหนี้เดิม บริษัทที่รับซื้อหนี้ไปทวง และคนที่รับจ้างทวงแทน
เป็นหนี้ยังต้องใช้หนี้ กฎหมายฉบับนี้ไม่ได้ลบหนี้ให้ แต่กำหนดว่าการทวงต้องทำในกรอบไหน
ทวงหนี้ได้ถึงกี่โมง พรบ ทวงหนี้ กำหนดไว้อย่างไร
ข้อนี้เป็นข้อที่ถูกละเมิดบ่อยที่สุดและตรวจสอบง่ายที่สุด เพราะดูจากเวลาในโทรศัพท์ได้เลย
- วันจันทร์ถึงศุกร์ ทวงได้ระหว่าง 08.00–20.00 น.
- วันหยุดราชการและวันหยุดนักขัตฤกษ์ ทวงได้ระหว่าง 08.00–18.00 น.
- ติดต่อได้ไม่เกินวันละ 1 ครั้ง ต่อลูกหนี้หนึ่งราย โดยนับเฉพาะครั้งที่ติดต่อได้จริง สายที่โทรแล้วไม่มีคนรับ หรือข้อความที่ส่งไปแล้วยังไม่ได้อ่าน ไม่นับเป็นหนึ่งครั้ง
สายที่โทรนอกเวลาทวงคือหลักฐานที่ใช้ร้องเรียนได้ตรง ๆ ส่วนการโทรซ้ำหลายรอบในวันเดียว ให้จดไว้ทั้งหมดแล้วดูว่ามีกี่ครั้งที่ได้คุยกันจริง เพราะกฎวันละครั้งนับจากตรงนั้น
ห้ามทวงกับคนที่ไม่ใช่ลูกหนี้
ผู้ทวงติดต่อบุคคลอื่นได้เฉพาะเพื่อสอบถามข้อมูลสำหรับติดต่อลูกหนี้เท่านั้น เช่น ที่อยู่หรือเบอร์โทร
สิ่งที่ทำไม่ได้คือบอกคนอื่นว่าลูกหนี้เป็นหนี้อยู่เท่าไร ค้างมานานแค่ไหน หรือกดดันให้คนรอบตัวไปตามให้จ่าย
การโทรหาที่ทำงาน หัวหน้า เพื่อนร่วมงาน หรือญาติ เพื่อบอกเรื่องหนี้ จึงเป็นการละเมิดกฎหมายฉบับนี้
ห้ามเปิดเผยความเป็นหนี้ให้คนอื่นรู้
รวมถึงวิธีที่หลายคนนึกไม่ถึงว่าผิด
- ส่งไปรษณียบัตรหรือใช้ซองที่มองเห็นข้อความเรื่องหนี้จากภายนอก
- ติดประกาศที่หน้าบ้าน ที่ทำงาน หรือในหมู่บ้าน
- โพสต์ประจานลงโซเชียล
- ใช้สัญลักษณ์ ตราหรือข้อความบนซองที่ทำให้คนอื่นเดาได้ว่าเป็นเรื่องทวงหนี้
ห้ามข่มขู่ ดูหมิ่น และห้ามแอบอ้างหน่วยงาน
ห้ามใช้ความรุนแรง ข่มขู่ว่าจะทำร้าย ใช้วาจาดูหมิ่น หรือทำให้ลูกหนี้เสียชื่อเสียง
อีกกลุ่มที่เจอบ่อยคือการทำให้เข้าใจผิดว่าเป็นกระบวนการทางศาลหรือหน่วยงานรัฐ เช่น ส่งเอกสารที่หน้าตาเหมือนหมายศาล อ้างว่าโทรมาจากสำนักงานกฎหมายของรัฐ หรือขู่ว่าจะถูกจับทันที
หนี้บัตรเครดิตและหนี้สินเชื่อส่วนบุคคลเป็นคดีแพ่ง ไม่ใช่คดีอาญา การขู่ว่า “ไม่จ่ายแล้วติดคุก” จึงไม่ตรงกับความจริง
เก็บหลักฐานยังไงให้ใช้ได้จริง
ร้องเรียนแล้วจะไปต่อได้หรือไม่ ขึ้นกับว่าจดอะไรไว้บ้าง เริ่มจดตั้งแต่สายแรกที่รู้สึกว่าไม่ปกติ
- วันและเวลาของทุกสาย ถ่ายหน้าจอประวัติการโทรไว้ เพราะบางเครื่องเก็บย้อนหลังได้จำกัด
- เบอร์ที่โทรเข้ามา และชื่อบริษัทที่ผู้โทรแจ้ง
- ข้อความทั้งหมด ทั้ง SMS แชต และอีเมล อย่าลบ
- ซองจดหมายและเอกสาร เก็บทั้งซอง ไม่ใช่เก็บแต่กระดาษข้างใน เพราะข้อความบนซองคือประเด็น
- ชื่อคนที่ถูกติดต่อแทนเรา ถ้ามีคนอื่นถูกโทรหา ขอให้เขาช่วยจดวันเวลาไว้ด้วย
ร้องเรียนได้ที่ไหน
เลือกช่องทางตามพื้นที่และประเภทเจ้าหนี้ ยื่นพร้อมกันหลายทางได้
- คณะกรรมการกำกับการทวงถามหนี้ประจำจังหวัด ยื่นที่ที่ว่าการอำเภอ หรือสำนักงานเขตในกรุงเทพฯ
- สถานีตำรวจท้องที่ ถ้ามีการข่มขู่หรือใช้ความรุนแรง
- ธนาคารแห่งประเทศไทย ถ้าเจ้าหนี้เป็นสถาบันการเงินภายใต้การกำกับ
- สคบ. สายด่วน 1166 สำหรับประเด็นด้านผู้บริโภคทั่วไป
ถ้ามีข้อมูลส่วนตัวถูกนำไปเปิดเผยด้วย อ่านขั้นตอนเพิ่มเติมที่ ข้อมูลส่วนตัวรั่ว ต้องทำอะไรบ้าง
คำถามที่พบบ่อย
โทรทวงหนี้ได้ถึงกี่โมง
วันจันทร์ถึงศุกร์ถึง 20.00 น. ส่วนวันหยุดราชการและวันหยุดนักขัตฤกษ์ถึง 18.00 น. และติดต่อได้ไม่เกินวันละ 1 ครั้ง ซึ่งนับเฉพาะครั้งที่ติดต่อได้จริง สายที่โทรนอกเวลานี้ใช้เป็นหลักฐานร้องเรียนได้
เจ้าหนี้นอกระบบอยู่ในกฎหมายนี้ด้วยไหม
อยู่ กฎหมายคุมพฤติกรรมการทวงถามหนี้โดยไม่ได้แยกว่าหนี้นั้นถูกกฎหมายหรือไม่
บล็อกเบอร์ไปเลยได้ไหม
ได้ แต่ก่อนบล็อกให้ถ่ายหน้าจอประวัติการโทรเก็บไว้ก่อน เพราะหลังบล็อกแล้วจะไม่มีบันทึกสายที่โทรเข้ามาอีก
ถ้าหนี้ไม่ใช่ของเราแต่ถูกทวง
แจ้งผู้ทวงเป็นลายลักษณ์อักษรว่าไม่ใช่ลูกหนี้ พร้อมเก็บสำเนาไว้ ถ้ายังถูกติดต่อต่อเนื่องให้ใช้เป็นหลักฐานร้องเรียน
ร้องเรียนแล้วหนี้หายไปไหม
ไม่หาย การร้องเรียนเป็นเรื่องพฤติกรรมการทวง ส่วนตัวหนี้ยังต้องเจรจาหรือชำระตามกฎหมายแพ่งต่อไป
บทความนี้เป็นความรู้ทั่วไป ไม่ใช่คำปรึกษาทางกฎหมายเฉพาะกรณี รายละเอียดเวลาทวงและข้อห้ามอ้างอิงจากพระราชบัญญัติการทวงถามหนี้ พ.ศ. 2558 และประกาศที่ออกตามกฎหมายฉบับนี้ ควรตรวจสอบฉบับล่าสุดกับหน่วยงานที่เกี่ยวข้องก่อนใช้อ้างอิง